วิธีดูแลกระลึก ให้จางลงด้วย โปรแกรม Pico Laser

Key Takeaway

• กระลึกคืออะไร : จุดเม็ดสีคล้ำลักษณะสีเทาอมฟ้าหรือน้ำตาลเข้ม ขนาด 3-5 มิลลิเมตร มักขึ้นเป็นกลุ่มบริเวณโหนกแก้มทั้งสองข้าง

• เกิดจากอะไร : ปัจจัยหลักเกี่ยวข้องกับพันธุกรรม ฮอร์โมนที่เปลี่ยนแปลง และอายุที่เพิ่มขึ้น มักเริ่มสังเกตพบในวัยผู้ใหญ่ช่วงอายุ 20 ปีขึ้นไป

• ต่างจากกระตื้นยังไง : กระตื้นจะอยู่บนผิวชั้นบน หนังกำพร้า เห็นขอบชัดสีน้ำตาลอ่อน แต่กระลึกจะฝังลึกลงไปในชั้นหนังแท้ ทำให้สีคล้ำกว่าและดูแลได้ยากกว่า

• รักษาหายไหม : สามารถทำให้จางลงและควบคุมอาการได้ด้วยการใช้ โปรแกรมเลเซอร์ เพื่อดูแลเม็ดสีในชั้นลึก แต่ในปัจจุบันยังไม่มีวิธีการันตีผลลัพธ์การหายขาดถาวร 100%

• ป้องกันซ้ำยังไง : การทาผลิตภัณฑ์ปกป้องผิวจากแสงแดดอย่างสม่ำเสมอ และหลีกเลี่ยงความร้อน เป็นสิ่งสำคัญในการประคองผลลัพธ์หลังเข้ารับบริการ

กระลึก คืออะไร?

กระลึก ไม่ใช่รอยด่างดำบนผิวทั่วไป แต่เป็นความผิดปกติของการสร้างเม็ดสีที่ฝังตัวลึกลงไปใต้ชั้นผิวหน้า หากสังเกตจะพบว่าจุดด่างดำเหล่านี้มีสีเข้มและดูกลืนไปกับผิว

กระลึก ภาษาอังกฤษ เรียกว่าอะไร Hori's Nevus / ABNOM

ในทางการแพทย์ กระลึกมีชื่อเรียกว่า Hori’s Nevus โฮริ เนวุส หรือ ABNOM Acquired Bilateral Nevus of Ota-like Macules จัดอยู่ในกลุ่มความผิดปกติของเม็ดสีที่เกิดขึ้นในภายหลัง (ไม่ได้เป็นมาตั้งแต่กำเนิด) และมักจะเกิดขึ้นพร้อมกันแบบสมมาตรทั้งสองข้างของใบหน้า

กระลึก เกิดในผิวชั้นไหน ทำไมถึงมีสีคล้ำกว่ากระทั่วไป

สิ่งที่ทำให้กระลึกดูแลได้ยากคือระดับความลึก กระตื้นเกิดจากการสะสมของเมลานินในผิวชั้นบน แต่กระลึกเกิดจากการที่เซลล์เม็ดสีทำงานผิดปกติและไปสะสมตัวอยู่ในชั้นผิวที่ลึกกว่า หรือชั้นหนังแท้

เมื่อเม็ดสีฝังอยู่ในชั้นหนังแท้ แสงที่ตกกระทบผิวหนังจะเกิดการหักเห (Tyndall Effect) ทำให้ตามนุษย์มองเห็นรอยกระเหล่านี้เป็นสีเทาอมฟ้า ดำ หรือน้ำตาลอมเทา ซึ่งดูคล้ำกว่ากระตื้นอย่างชัดเจน

กระลึก ต่างจาก ปานโอตะ อย่างไร

แม้จะมีลักษณะรอยคล้ำสีเทาอมฟ้าคล้ายกัน แต่ กระลึก (Hori's Nevus) และ ปานโอตะ (Nevus of Ota) มีข้อแตกต่าง ดังนี้:

• ช่วงเวลาที่เกิด : ปานโอตะมักพบตั้งแต่แรกเกิดหรือวัยเด็กเล็ก แต่กระลึกมักเริ่มปรากฏเมื่อเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ (อายุ 20 ปีขึ้นไป)

• ลักษณะการกระจายตัว : กระลึกมักเกิดแบบสมมาตร คือเป็นพร้อมกันทั้งสองข้างของใบหน้า (เช่น โหนกแก้มทั้งสองฝั่ง) ส่วนปานโอตะมักเกิดและกินพื้นที่กว้างเพียงข้างใดข้างหนึ่งของใบหน้า

• ผลกระทบต่อดวงตาและเยื่อบุ : กระลึกจะเกิดเฉพาะบนผิวหนังหน้าเท่านั้น แต่ปานโอตะอาจลุกลามทำให้เยื่อบุตาขาวหรือเยื่อบุในช่องปากมีรอยสีคล้ำร่วมด้วยได้

กระลึก เกิดจากอะไร?

กระลึก เกิดจากการที่เซลล์สร้างเม็ดสีในชั้นหนังแท้ทำงานผิดปกติ ซึ่งเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัย ทั้งจากภายในและภายนอกร่างกาย ดังนี้

ปัจจัยภายใน

พันธุกรรมเป็นปัจจัยพื้นฐานที่ทำให้เกิดกระลึก มักพบมากในคนเอเชีย โดยเฉพาะผู้หญิงอายุ 20-50 ปี นอกจากนี้ การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนเพศหญิง เช่น ช่วงตั้งครรภ์ หรือการกินยาคุมกำเนิด ก็มีส่วนทำให้การผลิตเม็ดสีผิดปกติจนเห็นรอยกระลึกชัดขึ้น

ปัจจัยภายนอก

แสงแดดและรังสียูวีเป็นปัจจัยภายนอกหลักที่ทำให้สีของกระเข้มขึ้น นอกจากนี้ การระคายเคืองผิวเรื้อรัง และอายุที่เพิ่มขึ้นตามวัย ล้วนส่งผลให้กระลึกขยายวงกว้างหรือมีสีคล้ำกว่าเดิม

กระลึก กับ กระตื้น ต่างกันอย่างไร

ตำแหน่งเกิด / สี / ขอบเขต / ความยากในการรักษา

• กระตื้น : มักขึ้นบริเวณที่โดนแดด เช่น โหนกแก้ม สันจมูก มีสีน้ำตาล ขอบเขตจุดคมชัด และดูแลได้ง่ายกว่าเพราะเม็ดสีอยู่แค่ผิวชั้นหนังกำพร้า

• กระลึก : มักขึ้นเป็นกลุ่มที่โหนกแก้มทั้งสองข้าง ขมับ หรือหน้าผาก มีสีเทาอมฟ้า ดำ หรือน้ำตาลเทา ขอบเขตเบลอไม่ชัดเจน กลืนไปกับผิว และดูแลยากกว่ามาก ครีมบำรุงทั่วไปไม่สามารถซึมลงไปจัดการเม็ดสีในชั้นหนังแท้ได้ จึงต้องใช้ โปรแกรมเลเซอร์ เพื่อส่งพลังงานลงไปจัดการเม็ดสีในผิวชั้นลึก

วิธีสังเกตด้วยตัวเองเบื้องต้นว่าเป็นแบบไหน

ลองสังเกตผิวในที่ที่มีแสง หากจุดด่างดำเป็นสีน้ำตาล ขอบชัด และสีเข้มขึ้นหลังตากแดด มักเป็นกระตื้น แต่ถ้าเป็นสีโทนเทาอมฟ้า ขอบฟุ้งกระจายเหมือนรอยช้ำ และสีไม่ค่อยเปลี่ยนตามการโดนแดดรายวัน มักจะกระลึก อย่างไรก็ตาม การมองด้วยตาเปล่าอาจคลาดเคลื่อนได้ ควรให้แพทย์ประเมินด้วยเครื่องมือเพื่อความแน่ชัด

ลักษณะอาการและตำแหน่งที่พบบ่อย

กระลึกมีลักษณะเฉพาะที่สังเกตความแตกต่างจากจุดด่างดำชนิดอื่นได้ จากบริเวณที่เกิดและรูปแบบของรอย

ตำแหน่งที่พบบ่อย

กระลึกมักจะเป็นจุดหรือปื้นสีเทาอมฟ้า ดำ หรือน้ำตาลเข้ม มักขึ้นพร้อมกันทั้งสองข้างของใบหน้า ตำแหน่งที่พบบ่อยที่สุดคือ โหนกแก้มทั้ง 2 ข้าง นอกจากนี้ยังพบได้ที่ขมับ สันจมูก หน้าผาก หรือบางครั้งอาจกระจายอยู่รอบดวงตา

กระลึก อันตรายไหม ควรไปพบแพทย์ตอนไหน

กระลึกเป็นเพียงความผิดปกติของเม็ดสี ไม่มีอันตรายต่อสุขภาพและไม่ใช่เนื้อร้าย แต่ควรไปพบแพทย์เพื่อหาความผิดปกติที่อาจเป็นโรคผิวหนังชนิดอื่น เช่น:

• จุดด่างดำขยายขนาดผิดปกติ

• ขอบเขตของรอยเริ่มไม่เท่ากัน ขรุขระ หรือไม่ชัดเจน

• สีเปลี่ยนไปจากเดิม หรือมีหลายสีปนกันในจุดเดียว

• มีอาการเจ็บ คัน หรือมีเลือดออก

กระลึก รักษาหายไหม

บรรเทาให้จางลงได้ แต่ยังไม่มีวิธีการันตีหายขาดถาวร
ในปัจจุบัน การใช้ โปรแกรมเลเซอร์ สามารถช่วยให้รอยกระลึกจางลงจนกลืนไปกับสีผิวได้ แต่ต้องเข้าใจว่ายังไม่มีวิธีการันตีผลลัพธ์การหายขาดถาวร 100% เพราะความผิดปกติเกิดที่เซลล์สร้างเม็ดสีในชั้นหนังแท้ ซึ่งอาจกลับมาผลิตเม็ดสีเพิ่มได้อีกในอนาคตหากมีปัจจัยส่งผลกระทบ

ปัจจัยที่มีผลต่อผลลัพธ์การรักษา

• ความลึกและปริมาณเม็ดสี : หากเม็ดสีสะสมหนาแน่นหรืออยู่ลึกมาก อาจต้องใช้จำนวนครั้งในการทำ โปรแกรมเลเซอร์ มากขึ้น

• สภาพผิวของแต่ละคน : การตอบสนองของผิวแต่ละคนไม่เหมือนกัน โดยเฉพาะคนผิวสีเข้มมีโอกาสเกิดรอยคล้ำหลังทำได้ง่ายกว่า แพทย์จึงต้องปรับค่าพลังงานอย่างระมัดระวัง

• ความสม่ำเสมอในการทำ : การใช้ โปรแกรมเลเซอร์ เพื่อดูแลเม็ดสี ต้องอาศัยความต่อเนื่องตามที่แพทย์ประเมิน การเว้นช่วงนานเกินไปอาจทำให้ผลลัพธ์ไม่เป็นไปตามที่ต้องการ

วิธีรักษากระลึก มีอะไรบ้าง

การจัดการรอยโรคที่ฝังอยู่ในชั้นหนังแท้ จำเป็นต้องใช้เครื่องมือทางการแพทย์ที่สามารถส่งพลังงานลงไปถึงระดับชั้นผิวดังกล่าวได้ โดยแนวทางที่ได้รับการยอมรับในปัจจุบัน มีดังนี้

การใช้ โปรแกรม Pico Laser

การดูแลกระลึกคือการใช้ โปรแกรมเลเซอร์ ที่ออกแบบมาเพื่อจัดการเม็ดสี เช่น โปรแกรม Picosecond Laser กลไกการทำงานคือการส่งพลังงานแสงในระยะเวลาที่สั้นมากๆ ลงไปใต้ผิว พลังงานจะทำให้ก้อนเม็ดสีในชั้นหนังแท้แตกตัวออกเป็นอนุภาคเล็กๆ จากนั้นเม็ดเลือดขาวในร่างกายจะค่อยๆ เข้ามาเก็บกินและขับอนุภาคเม็ดสีเหล่านั้นออกตามกลไกธรรมชาติ

ทำไมต้องทำหลายครั้ง

เนื่องจากเม็ดสีของกระลึกมีความหนาแน่นและฝังตัวลึก การใช้พลังงานสูงเพื่อสลายเม็ดสีทั้งหมดในครั้งเดียวจะทำให้ผิวหนังได้รับความเสียหาย การใช้ โปรแกรมเลเซอร์ เพื่อดูแลกระลึกต้องทำอย่างต่อเนื่อง โดยทั่วไปประมาณ 4-6 ครั้งขึ้นไป (เว้นระยะห่างตามที่แพทย์ประเมิน) เพื่อค่อยๆ สลายเม็ดสีและลดโอกาสการเกิดรอยแผลเป็น

การใช้ โปรแกรมความเย็น ข้อดี-ข้อจำกัด

การใช้ โปรแกรมความเย็น (Cryotherapy) เป็นการใช้ความเย็นจัดทำลายเซลล์ที่ผิดปกติ ข้อดีคือค่าใช้จ่ายไม่สูง แต่ข้อจำกัดสำคัญที่ทำให้วิธีนี้ไม่ค่อยได้รับความนิยมในปัจจุบันคือ ควบคุมความลึกได้ยาก และเสี่ยงต่อการทำลายเนื้อเยื่อปกติรอบข้าง ทำให้มีโอกาสสูงที่จะเกิดรอยแผลเป็น หรือรอยด่างขาวอย่างถาวร

เหตุผลที่ครีมทาเฉพาะที่มักไม่ได้ผลกับกระลึก

สารสำคัญในครีมบำรุงผิวหรือยาทาลดจุดด่างดำ ถูกออกแบบมาให้ซึมซาบและทำงานได้ดีในชั้นผิวชั้นบน เป็นหลัก แต่เซลล์เม็ดสีของกระลึกฝังตัวอยู่ในชั้นหนังแท้ ครีมจึงไม่สามารถซึมผ่านลงไปจัดการเม็ดสีในระดับที่ลึกขนาดนั้นได้

ทำอย่างไรไม่ให้กระลึกกลับมาเป็นซ้ำ

ป้องกันแสงแดด

แม้แสงแดดอาจไม่ใช่สาเหตุตั้งต้นทั้งหมด แต่รังสียูวีทำให้เซลล์เม็ดสีทำงานหนักขึ้น ควรทาผลิตภัณฑ์ป้องกันแสงแดดที่มีค่า SPF 30-50+ และ PA+++ ขึ้นไป ในปริมาณที่เพียงพอ (ประมาณ 2 ข้อนิ้วสำหรับทั่วหน้า) หากต้องทำกิจกรรมกลางแจ้ง ควรทาซ้ำทุกๆ 2-3 ชั่วโมง และใช้อุปกรณ์ป้องกันแสงแดดร่วมด้วย

การดูแลผิวหลังทำ โปรแกรมเลเซอร์ เพื่อลดความเสี่ยงเม็ดสีกลับมาเข้มซ้ำ

ในช่วง 1-2 สัปดาห์แรกหลังรับบริการ ผิวจะบอบบางและไวต่อแสง ควรหลีกเลี่ยงแสงแดดจัด และความร้อน (เช่น ซาวน่า หรือการทำอาหารหน้าเตาร้อนๆ) รวมถึงงดการสครับผิว เลือกล้างหน้าด้วยคลีนเซอร์ที่อ่อนโยน และทามอยส์เจอไรเซอร์เพื่อเสริมความชุ่มชื้น

ยังไม่มีวิธีป้องกันการเกิดซ้ำได้ 100%

สาเหตุของการเกิดกระลึกยังไม่ทราบทั้งหมด ประกอบกับปัจจัยเรื่องพันธุกรรมและฮอร์โมนที่เราควบคุมไม่ได้ ปัจจุบันยังไม่มีวิธีใดที่ป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำได้ 100% แม้รอยจะจางลงไปแล้ว ก็มีโอกาสที่สีจะกลับมาเข้มขึ้นได้อีกในอนาคต

เลือกวิธีรักษาและคลินิกอย่างไร

ทำไมควรปรึกษาแพทย์ก่อนเสมอ

การประเมินปัญหาผิวอย่างถูกต้องสำคัญที่สุด หากเข้าใจผิดว่าเป็นแค่ฝ้าหรือกระตื้น การเลือกเครื่องมือและค่าพลังงานก็จะไม่สอดคล้องกับปัญหา แพทย์จะเข้าใจและ แยกแยะความลึกของเม็ดสีได้ สามารถวางแผนการทำ โปรแกรมเลเซอร์ ด้วยค่าพลังงานที่เหมาะสม เพื่อลดโอกาสเกิดผลข้างเคียงให้เหลือน้อยที่สุด

คำถามที่ควรถามแพทย์ก่อนตัดสินใจทำ โปรแกรมเลเซอร์

• ใช้เครื่องมือรุ่นอะไร : กระลึกต้องใช้เครื่องมือที่สามารถส่งพลังงานลงลึกถึงชั้นหนังแท้ได้

• แนวทางการรับมือความเสี่ยง PIH : แพทย์มีแผนดูแลหรือลดโอกาสเกิดรอยดำหลังการอักเสบ อย่างไรบ้าง

• ระยะเวลาและจำนวนครั้งโดยประมาณ : ผิวแต่ละคนตอบสนองต่างกัน แพทย์จึงประเมินเป็นช่วงเวลาคร่าวๆ การทราบจำนวนครั้งโดยประมาณ จะช่วยให้สามารถวางแผนเวลาและงบประมาณได้อย่างเหมาะสม

รักษากระลึกอย่างอ่อนโยนด้วย โปรแกรม Pico Laser โหมด Bright

สำหรับใครที่กำลังเผชิญปัญหารอยดำ รอยแดงจากสิว ผิวหมองคล้ำไม่สม่ำเสมอ แต่ยังมีสิวอยู่จนไม่กล้าเข้ารับบริการ โปรแกรม Pico Laser ในโหมด Bright คือทางเลือกที่ตอบโจทย์ ด้วยการตั้งค่าพลังงานให้อ่อนโยนที่สุด เป็นโหมดที่คนมีสิวสามารถทำควบคู่ไปกับการรักษาสิวได้เลยโดยไม่ต้องรอให้สิวหายก่อน ตัวพลังงานช่วยดูแลให้สิวสงบลง รอยดำและรอยแดงจากสิวค่อยๆ จางลง พร้อมปรับสีผิวโดยรวมให้สม่ำเสมอและดูกระจ่างใสขึ้นอย่างเป็นธรรมชาติ เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการดูแลผิวไปพร้อมกับการจัดการปัญหาสิว โดยไม่ต้องกังวลเรื่องผิวบอบบาง

วิธีเช็กให้ชัวร์! คลินิกนี้ใช้เครื่อง โปรแกรม PicoLO Laser ของแท้หรือเปล่า?

โปรแกรม PicoLO Laser เราสามารถเช็กเบื้องต้นด้วยตัวเองง่าย ๆ 4 จุด เพื่อให้มั่นใจว่าคลินิกใช้เครื่องแท้ที่นำเข้าถูกต้อง

• ดูใบรับรอง : คลินิกที่ใช้เครื่องแท้จะมีโล่รางวัล หรือใบประกาศจากบริษัทที่ผลิต และบริษัทที่นำเข้าในไทย (AMN) วางโชว์ไว้ให้เห็นชัดเจน

• ดูสติกเกอร์ที่เครื่อง : ตรงหน้าจอหรือหน้าเครื่องต้องมีชื่อรุ่น "PicoLO" สกรีนไว้ชัดเจน และมักจะมีสติกเกอร์ของบริษัทผู้นำเข้า หรือมี QR Code ให้สแกนเช็กเครื่องแท้แปะอยู่ด้วย

• เช็กกับบริษัทผู้นำเข้าโดยตรง : สามารถค้นหารายชื่อคลินิกที่ซื้อเครื่องแท้ได้จากเว็บไซต์ของบริษัทผู้นำเข้า (Astraco Medical Networks หรือ AMN) ได้เลย

• ต้องดูแลโดยแพทย์เท่านั้น : การทำเลเซอร์ทุกครั้ง ต้องให้แพทย์เป็นคนประเมินปัญหาผิวและยิงเลเซอร์ให้เท่านั้น เพื่อให้แพทย์ปรับค่าพลังงานให้เหมาะกับผิวของเรา

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับกระลึก (FAQ)